در سنگر گمنامی؛ وقتی دست‌های خدام، بوی کربلا می‌دهند
در روزهایی که جاده‌ها به سمت کربلا شلوغ‌تر از همیشه می‌شوند و دل‌های مشتاقان زیارت سیدالشهدا(ع) راهی عتبات عالیات است، در گوشه‌ای از شهرستان ملایر، خیمه‌ای برپا شده که مقصدش کربلاست؛ اما خدمتش از همین‌جا آغاز می‌شود.
موکب “عقیله بنی‌هاشم” امسال برای دومین سال پیاپی در مسیر تردد زائران اربعین حسینی برپا شده است؛ موکبی که در آن، صدها نفر از مردم ملایر، از آشپز و خادم گرفته تا پشتیبان و خیر، گرد هم آمده‌اند تا سهمی در این حرکت بزرگ معنوی داشته باشند؛ اینجا، زائر پیش از رسیدن به مرز و کربلا، با عطر چای، غذای نذری، فضای استراحت و صلوات خادمان بدرقه می‌شود و آنان که امکان حضور در کربلا را نیافته‌اند، تلاش می‌کنند با خدمت به زائران، خود را در ثواب این سفر معنوی شریک کنند.
در یکی از روزهای فعالیت این موکب، خبرنگاران و اصحاب رسانه شهرستان ملایر نیز با حضور در موکب عقیله بنی‌هاشم، در قالب “شیفت خادمی نمادین” به زائران خدمت کردند؛ اقدامی که فرصتی بود تا اصحاب رسانه، این‌بار نه از پشت دوربین و قلم، بلکه در متن میدان خدمت حاضر شوند.
علیرضا بتویی، مسئول موکب “عقیله بنی‌هاشم”، در این آیین با قدردانی از حضور خبرنگاران و اصحاب رسانه گفت: عرض سلام و ادب و ارادت دارم به طلایه‌داران عرصه خبر. شمایی که در سنگر گمنامی، به‌خوبی می‌درخشید و کاری که انجام می‌دهید، کاری دقیق و نیازمند مجاهدتی مخلصانه است.
وی با اشاره به جایگاه خبرنگاران ملایر افزود: در شهرستان ملایر شاهد هستیم که خبرنگاران و فعالان حوزه مطبوعات و خبر، از پیشگامان کشور هستند. اصحاب رسانه در سنگر خبر، مسائل و ظرفیت‌های شهرستان را پیگیری می‌کنند و حضور آنان در چنین برنامه‌هایی نیز نشان‌دهنده پیوند رسانه با فرهنگ خدمت و ایثار است.
مسئول موکب “عقیله بنی‌هاشم”، حضور خبرنگاران در جمع خادمان را به نوعی توفیق و عنایت حضرت زینب(س) دانست و اظهار کرد: همه شما از طرف حضرت “عقیله بنی‌هاشم”، که پس از واقعه عاشورا بزرگ خاندان بنی‌هاشم بودند و تکلیف سنگینی بر دوش داشتند، به خادمی افتخاری منصوب شده‌اید. این خادمی بر شما مبارک باشد.
موکب “عقیله بنی‌هاشم”، فعالیت خود را از اول مرداد آغاز و بناست تا بیستم مرداد به خدمت‌رسانی خود ادامه دهد؛ بیست روزی که برای خادمان، فرصتی برای نوکری و برای زائران، ایستگاهی برای تجدیدقوا و استراحت در مسیر کربلاست.
به گفته بتویی، در این مدت حدود ۱۰۰ هزار وعده پذیرایی شامل صبحانه، ناهار، شام و میان‌وعده پیش‌بینی شده است. علاوه بر این، چایخانه حضرتی موکب به‌صورت شبانه‌روزی فعالیت می‌کند تا زائران در هر ساعت از شبانه‌روز امکان استفاده از خدمات آن را داشته باشند.
فضایی نیز با عنوان “مهمانسرای حضرت مهدی(عج)” برای استراحت زائران در نظر گرفته شده است؛ فضایی که در کنار بخش‌های پذیرایی، تلاش می‌کند خستگی مسیر را از تن مسافران کربلا دور کند.
موکب، تنها محل توزیع غذا نیست؛ اینجا محل دیدار، آرامش، اقامه نماز، گفت‌وگو، استراحت و بدرقه زائرانی است که هر کدام با نیتی راهی کربلا شده‌اند. برخی از آنان سال‌ها در آرزوی این سفر بوده‌اند و برخی دیگر، هر ساله خود را به این مسیر می‌رسانند؛ اما برای همه آنان، خدمت خادمان موکب نشانه‌ای از مهر مردم ایران به زائران سیدالشهدا(ع) است.
فضای موکب عقیله بنی‌هاشم با خیمه‌ها، پرچم‌ها و تصاویر شهدا شکل گرفته است؛ فضایی که تلاش دارد میان حماسه عاشورا، فرهنگ اربعین و راه شهیدان پیوند برقرار کند.
تمثال مبارک امام خمینی(ره)، رهبر شهید انقلاب، شهید خدمت آیت‌الله سیدابراهیم رئیسی و دیگر شهدا بر ستون‌های موکب نصب شده است که در کنار این تصاویر پرچم‌های سرخ با شعار «یا لثارات الحسین» در فضای موکب برافراشته شده‌اند؛ پرچم‌هایی که یادآور تداوم راه عاشورا و زنده بودن آرمان‌های قیام امام حسین(ع) هستند که زوار اباعبدالله با نمادهایی مواجه می‌شوند که از فرهنگ ایثار، مقاومت و شهادت سخن می‌گویند. خیمه موکب، در نگاه خادمان، ادامه همان خیمه‌ای است که در کربلا برپا شد و امروز پس از قرن‌ها، در نقاط مختلف جهان، با نام حسین بن علی(ع) برپا می‌شود.
بتویی درباره فضاسازی موکب می‌گوید: این فضای زیبا به یمن شهدا و با نصب تصاویر آنان شکل گرفته است. پرچم‌های سرخ با نام خون‌خواهی و جمله یا لثارات الحسین در اینجا برافراشته شده‌اند و تلاش کرده‌ایم فضایی متناسب با فرهنگ عاشورا و انتظار ایجاد کنیم.
چرخ اداره موکب عقیله بنی‌هاشم با حضور مردم می‌چرخد. حدود ۲۰۰ نفر از خواهران و برادران به‌صورت مستقیم و در قالب شیفت‌های مختلف در موکب فعالیت می‌کنند. در کنار آنان، نزدیک به ۵۰۰ خادم نیز به‌صورت غیرمستقیم پشتیبان موکب هستند؛ افرادی که شاید همیشه در محل موکب حضور نداشته باشند، اما با تأمین امکانات، تهیه مواد اولیه، پخت غذا، حمل‌ونقل، پشتیبانی مالی و دیگر نیازها، در این خدمت سهیم‌اند؛ این شبکه گسترده از خادمان، نشان می‌دهد که برپایی یک موکب، تنها به آماده‌سازی چند خیمه و توزیع غذا محدود نمی‌شود؛ بلکه مجموعه‌ای از فعالیت‌های هماهنگ و شبانه‌روزی است که با مشارکت مردم انجام می‌گیرد.
مسئول موکب عقیله بنی‌هاشم با تأکید بر مردمی بودن این مجموعه اظهار کرد: موکب کاملاً مردمی اداره می‌شود. البته برخی زیرساخت‌ها از سوی مجموعه‌های اداری شهر فراهم شده؛ از جمله شهرداری که فضای پارک ولایت را در اختیار موکب قرار داده است، اما اصل فعالیت و اداره موکب بر پایه مشارکت مردم انجام می‌شود.
در این میان، هرکس به اندازه توان خود سهمی بر عهده گرفته است؛ یکی با نذر مالی، دیگری با اهدای مواد غذایی، فردی با حضور در آشپزخانه، گروهی با نظافت و برخی نیز با یک استکان چای یا لبخندی برای زائر، همه خادمان موکب فرصت رفتن به کربلا را پیدا نکرده‌اند، برخی از آنان می‌توانستند زائر باشند، اما ترجیح داده‌اند در ملایر بمانند و به زائران خدمت کنند.
بتویی در این‌باره می‌گوید: بچه‌های خادم ما که به کربلا نرفته‌اند، بر خواسته‌های خود غلبه کرده و اینجا ایستاده‌اند تا به تکلیفشان عمل کنند. ملایر در مسیر تردد زائران قرار دارد و مردم این شهر تلاش می‌کنند از همین ظرفیت برای خدمت به زوار استفاده کنند؛ برای این خادمان، ماندن در موکب به معنای دور ماندن از کربلا نیست. آنان باور دارند که راه کربلا تنها از مرزها نمی‌گذرد؛ گاهی می‌توان در آشپزخانه یک موکب، در چایخانه، کنار سفره زائران یا هنگام نظافت محل استراحت، به همان مقصد رسید.
اینجا، خدمت جای زیارت را نمی‌گیرد، اما می‌تواند شکل دیگری از زیارت باشد؛ زیارتی که با خستگی، عرق، ایستادن‌های طولانی و دست‌های آغشته به کار همراه است؛ ملایر اگرچه از کربلا فاصله دارد، اما در روزهای اربعین، دل‌های مردمش در مسیر نجف و کربلا حرکت می‌کند. خادمان موکب “عقیله بنی‌هاشم”، نیز خود را بخشی از این مسیر می‌دانند.
بتویی با اشاره به همین احساس گفت: گرچه دوریم، به یاد تو سخن می‌گوییم. بعد منزل نبود در سفر روحانی. ما در اینجا لحظه‌به‌لحظه وجود آقا اباعبدالله(ع) را احساس می‌کنیم؛ در فضای موکب، روایت‌های مختلفی از عنایت و کرامت شنیده می‌شود؛ از گره‌هایی که در زمان مناسب باز شده‌اند تا کمک‌هایی که درست در لحظه نیاز از سوی مردم رسیده است. خادمان، این اتفاق‌ها را نشانه‌ای از توجه حضرت سیدالشهدا(ع) می‌دانند و معتقدند هرگاه نیت خدمت خالصانه باشد، مردم پیش از آنکه نیاز موکب را به زبان بیاورند، برای رفع آن وارد میدان می‌شوند.
وی ادامه می‌دهد: هر کاری که خواستیم انجام دهیم، مردم جلوتر از ما بودند. اگر قصد داشتیم علمی را بلند کنیم، مردم پیش از ما آن را برپا کردند. اگر نیت کردیم پارچه یا بیرقی نصب کنیم، مردم پیش‌قدم شدند. ما هنوز کاری را آغاز نکرده بودیم که مردم برای انجام آن در میدان حاضر شده بودند؛ این روایت، بیش از آنکه درباره امکانات یک موکب باشد، درباره سرمایه‌ای اجتماعی است که در ایام محرم و اربعین خود را نشان می‌دهد؛ سرمایه‌ای به نام اعتماد، نذر، همدلی و عشق به اهل‌بیت(ع).
بتویی درباره نگاه فرهنگی موکب می‌گوید: نیت ما این است که این موکب و این خیمه برای ظهور آماده باشد. هدف ما این است که خادمان در اینجا به یک هدف والا فکر کنند؛ هدفی که همان ظهور امام زمان(عج) است؛ از این منظر، هر خدمت کوچک، بخشی از یک آرمان بزرگ تلقی می‌شود. شستن ظرف‌ها، آماده‌سازی غذا، راهنمایی زائران، فراهم کردن محل استراحت و حتی خوشامدگویی به مسافران، همه در نگاه خادمان می‌تواند تمرینی برای سربازی در مسیر حق باشد.
خیمه موکب، برای خادمان آن، فقط یک سازه موقت نیست؛ نمادی از خیمه‌ای است که باید همواره برپا بماند؛ خیمه‌ای که مردم را گرد هم می‌آورد و آنان را برای روزی آماده می‌کند که به باور آنان، جهان در انتظار ظهور منجی موعود است، در نگاه برگزارکنندگان موکب، زیارت اربعین تنها یک حرکت فردی و عاطفی نیست؛ بلکه بخشی از حرکت بزرگ امت اسلامی در برابر ظلم و بی‌عدالتی است.
مسئول موکب عقیله بنی‌هاشم اظهار می‌کند: ما اینجا ایستاده‌ایم تا زائرانی که به کربلا می‌روند، مقدمه و طلیعه فتح قدس باشند. امیدواریم به آن روز برسیم؛ روزی که نزدیک اس، این نگاه، کربلا را نه حادثه‌ای محدود به گذشته، بلکه مکتبی زنده برای امروز می‌داند؛ مکتبی که در آن، زیارت با مسئولیت، محبت با بصیرت و خدمت با آرمان‌خواهی پیوند می‌خورد.
بتویی با اشاره به سخن معروف سردار دل‌ها می‌گوید: باید از حاج قاسم سلیمانی عزیز یاد کنیم که فرمود: ما ملت امام حسینیم و خطاب به دشمنانمان گفت: ما ملت شهادتیم، برای خادمان موکب، این جملات تنها شعار نیست؛ بلکه منش و مسیری است که باید در رفتار آنان دیده شود. خدمت به زائر، احترام به مردم، ایستادگی در مسیر حق و تلاش برای زنده نگه داشتن فرهنگ عاشورا، از نگاه آنان بخش‌هایی از همان راهی است که شهید سلیمانی بر آن تأکید داشت.
موکب “عقیله بنی‌هاشم”، را می‌توان روایت همدلی مردم ملایر دانست؛ روایتی که در آن، هرکس به سهم خود وارد میدان شده است. از شهرداری که فضای پارک ولایت را در اختیار موکب قرار داده تا خادمی که ساعت‌ها در آشپزخانه مشغول آماده‌سازی غذاست؛ از خیرانی که هزینه‌های موکب را تأمین می‌کنند تا خبرنگارانی که در کنار خادمان ایستاده‌اند و روایت این خدمت را ثبت می‌کنند؛ در چنین فضایی، مرز میان خادم، زائر، خیر و رسانه کم‌رنگ می‌شود. همه در یک مسیر قرار می‌گیرند؛ مسیری که مقصد آن، کربلا و آرمان آن، زنده نگه داشتن پیام عاشوراست.
حضور خبرنگاران و اصحاب رسانه در شیفت خادمی نمادین نیز از همین منظر اهمیت دارد. آنان که در طول سال روایتگر مطالبات مردم و رویدادهای اجتماعی هستند، در ایام اربعین، بخشی از روایت خود را با خدمت عملی به زائران رقم می‌زنند؛ اگرچه این موکب برای بیست روز برپا شده است، اما پیام آن محدود به این روزها نیست. این موکب تصویری از ظرفیت مردمی شهرستان در عرصه‌های فرهنگی و اجتماعی ارائه می‌دهد؛ ظرفیتی که در ایام اربعین به شکل گسترده‌تری نمایان می‌شود.
هر زائری که از این موکب عبور می‌کند، با خاطره‌ای از محبت مردم ملایر راهی ادامه مسیر می‌شود. هر خادمی که در این خیمه خدمت می‌کند، بخشی از دل خود را در مسیر کربلا به امانت می‌گذارد و هر خبرنگاری که این صحنه‌ها را ثبت می‌کند، روایتگر مردمی است که هنوز خدمت به زائران حسین(ع) را افتخاری بزرگ می‌دانند.
در پایان، مسئول موکب عقیله بنی‌هاشم برای همه خادمان، خبرنگاران و مردم آرزوی توفیق می‌کند و می‌گوید: ان‌شاءالله بتوانیم در کنار هم، هم برای امام زمان(عج) سرباز خوبی باشیم و هم برای جدشان، آقا سیدالشهدا(ع)، نوکری شایسته انجام دهیم و شاید راز ماندگاری این خیمه‌ها همین باشد؛ اینکه در هر گوشه‌ای از مسیر کربلا، مردمی گرد هم می‌آیند تا با دست‌های خود، چراغ خدمت را روشن نگه دارند؛ به امید روزی که پرچم عدالت در سراسر جهان به دست صاحب اصلی آن برافراشته شود.
