جوزان ملایر، پرچم‌دار برندسازی کشاورزی جهان اسلام می‌شود
ملایرنگار: در روزهایی که نسیم دل‌انگیز آغازین روزهای پاییز، عطر برکت و شادمانی را در پهن‌دشت تاکستان‌های زرخیز دیار جهانشهر ملایر جاری ساخته است، روستای تاریخی و نام‌آشنای «جوزان» در شهرستان ملایر، میزبان رویدادی باشکوه و جریان‌ساز شد؛ رویدادی که به واقع فراتر از یک گردهمایی بومی و محلی، به آوردگاهی راهبردی برای بازتعریف نسبت میان معنویت، اقتصاد درون‌زا، قدرت ملی و همبستگی اجتماعی بدل گردید.
جشنواره ملی انگور جوزان در این دوره با تنوعی کم‌نظیر از برنامه‌های فرهنگی، هنری، تخصصی و آیینی، به بار نشست و حضور هم‌زمان توده‌های شریف و پرتلاش مردم، باغداران خستگی‌ناپذیر، نخبگان اقتصادی و صنفی و جمع کثیری از مدیران ارشد ملی، استانی و پارلمانی، فضایی پرشور و کم‌سابقه خلق کرد. این گردهمایی عظیم بار دیگر نشان داد که خاک زرین ملایر و به‌ویژه دره ثبت‌جهانی‌شده جوزان، نه تنها خاستگاه یکی از مرغوب‌ترین محصولات باغی عالم است، بلکه سنگر مستحکمی برای صیانت از نشاط ملی، هویت اصیل ایرانی-اسلامی و امنیت پایدار غذایی کشور به شمار می‌آید.
در میان شور و هلهله حاضران و در فضایی آکنده از عطر تلاوت قرآن کریم و طنین غرورآفرین سرود جمهوری اسلامی ایران، سخنان حجت‌الاسلام والمسلمین احد آزادیخواه، نماینده مردم شریف شهرستان ملایر در مجلس شورای اسلامی، افق‌های تازه‌ای در درک پیوند میان مذهب، سنت و زیست اجتماعی گشود. سخنانی که با رویکردی عمیقاً جامعه‌شناختی و مبتنی بر منظومه معرفتی اسلام ایراد شد، از سطح یک نطق تشریفاتی مرسوم فاصله گرفت و به یک «بیانیه هویتی و اجتماعی» تمام‌عیار تبدیل شد.
حجت‌الاسلام آزادیخواه با اشاره به سبک زندگی اصیل مردمان خطه جوزان، دوشادوشی و هم‌افزایی تاریخی زنان و مردان این دیار را در تمامی مراحل کاشت، داشت، برداشت، بارگاه‌ریزی، فرآوری سنتی و عرضه انگور ستود.
وی این همبستگی شرافتمندانه را مصداق و الگویی عینی از «خانواده تراز ایرانی و اسلامی» قلمداد کرد؛ خانواده‌ای که کار و معیشت حلال را بستری برای انسجام عاطفی، تربیت نسلی صبور و حفظ بنیادهای اخلاقی جامعه قرار داده است و همین پیوند ناگسستنی خانوادگی، ریشه اصلی تاب‌آوری و پایداری چندصدساله این صنعت بومی در قلب زاگرس است.
نماینده مردم ملایر سپس با بیانی قاطع، وارد عرصه دفاع از نشاط و سرور عمومی شد و نسبت به هرگونه نگاه تنگ‌نظرانه یا محدودکننده در حوزه شادی مردم واکنش نشان داد.
آزادیخواه با طرح این راهبرد روشن که «ملایر باید به الگوی بی‌بدیل برگزاری جشنواره‌های مردمی و نشاط‌آفرین در سطح کشور تبدیل شود»، بر این نکته تأکید ورزید که شادی حلال و گردهمایی‌های باطراوت عمومی، تعارضی با ارزش‌ها ندارند؛ بلکه دقیقاً در دل آن‌ها ریشه دارند.
وی با استناد به آیه شریفه «وَاَمَّا بِنِعْمَهِ رَبِّکَ فَحَدِّثْ» (و نعمت پروردگارت را بازگو کن)، آشکار ساخت که برپایی این جشنواره در طلیعه ایام مبارک ماه ربیع‌الاول، تحقق عینی فرمان الهی مبنی بر بازگویی و شکرگزاری علنی از مواهب خداوندی است. به باور وی، شور و لبخند مردم رنج‌دیده، مظلوم و شاکر ایران سرافراز به خصوص مردم این دیار در چنین محافلی، رساترین «زبان تشکر از خالق هستی» است و هیچ‌کس حق ندارد این زبان قدرشناسی و شور زندگی را محدود کند.
در ادامه آیین، مهندس محمد فارسی، بخشدار پرتلاش مرکزی ملایر، نیز به تشریح ابعاد اجرایی و توسعه‌ای این گردهمایی پرداخت و با اشاره به اینکه این رویداد عظیم با حمایت همه‌جانبه، پیگیری مجدانه و تاکیدات مستقیم نماینده مردم ملایر در مجلس شورای اسلامی و فرماندار ویژه ملایر به مرحله اجرا درآمده است، از گامی بزرگ برای نهادینه‌سازی این حرکت پرده برداشت و تبدیل جشنواره ملی انگور به یک تقویم سالانه و تغییرناپذیر را خواستار شد.
بخشدار مرکزی با تاکید بر اینکه نگاه مدیریت منطقه به این رویداد، رویکردی تشریفاتی یا پروژه‌ای موقت نیست، تصریح کرد: استمرار سالانه این رویداد، بنیان یک برندسازی تجاری، فرهنگی و گردشگری بسیار نیرومند را برای انگور جوزان پی‌ریزی خواهد کرد؛ این برندسازی نه تنها محصول دسترنج باغداران را در بازارهای داخلی به جایگاه واقعی می‌رساند بلکه مسیر صادرات جهانی را نیز هموارتر خواهد ساخت و شریان‌های جذب گردشگر و سرمایه‌گذاران حوزه صنایع تبدیلی را به روستاهای منطقه دره‌جوزان متصل خواهد ساخت.
فارسی همچنین از آمادگی کامل بخشداری برای گسترش این الگو به سایر نقاط مستعد شهرستان ملایر با مشارکت تخصصی جهاد کشاورزی خبر داد و اظهار داشت: این رویکرد عملیاتی اثبات می‌کند که جشنواره جوزان، آغازی بر یک نهضت ترویجی است؛ رویدادی که می‌کوشد دانش نوین باغداری، انتقال تجربیات علمی، پیوند بی‌واسطه میان نخبگان و مسوولان اجرایی و در نهایت افزایش محسوس سود اقتصادی باغداران را در سایه برند «شهر جهانی انگور» تضمین کند.
یکی از نقاط قوت این مراسم، سخنرانی جامع مهندس حمزه خانجانی افشار، رئیس سازمان جهاد کشاورزی استان همدان بود؛ سخنانی که به درستی از قالب یک نطق فنی دستگاهی فراتر رفت و به یک «دکترین امنیت ملی در حوزه کشاورزی» شباهت یافت.
مهندس خانجانی با ارائه تصویری جامع از ظرفیت‌های تولیدی منطقه، ملایر را «قطب بی‌رقیب و نگین تولید انگور ایران» خواند و با اشاره به رقم خیره‌کننده تولید بیش از ۳۰۰ هزار تن انگور در این شهرستان، تأکید کرد که چنین حجم بالایی از تولید، صرفاً یک عدد و رقم اقتصادی روی کاغذ نیست، بلکه سرمایه‌ای حیاتی برای تنظیم بازار و رفع نیازهای کلان غذایی کشور است.
رئیس سازمان جهاد کشاورزی استان همدان سپس با ورود به یک تحلیل استراتژیک، خط پیوند مستقیمی میان «ادوات کشاورزی» با «سلاح دفاعی کشور» ترسیم کرد و ابراز داشت: همان‌گونه که دلاورمردان نیروهای مسلح از ارتش، سپاه، بسیج و فرماندهی انتظامی با ایثار جان خویش در خطوط مقدم، از وجب‌به‌وجب مرزهای جغرافیایی و تمامیت ارضی میهن پاسداری می‌کنند، کشاورزان و باغداران شریف نیز در دل تاکستان‌ها و مزارع، دقیقاً در خط مقدم صیانت از «امنیت غذایی» و استقلال میهن صف‌آرایی کرده‌اند.
خانجانی کشاورزان را به حق «قهرمانان بی‌ادعای امنیت غذایی» نامید و خاطرنشان ساخت که در معادلات پرتلاطم جهانی، شکست‌ناپذیری هیچ ملتی تنها با توان تسلیحاتی تضمین نمی‌شود، بلکه پایداری در برابر تحریم‌ها، بحران‌ها و فشارهای ژئوپلیتیک، مرهون سفره‌های پربرکتی است که دست‌های پینه‌بسته کشاورزان آن را مهیا ساخته‌اند.
وی در بخش سخنان خود ضمن احترام ویژه به باغداران حاضر گفت: آنان بانیان و صاحبان اصلی این شکوه هستند و از تمام دست‌اندرکاران خواست جایگاه اجتماعی این قشر ارزش‌آفرین را با تمام توان ارتقا بخشند.
تریبون جشنواره ملی انگور جوزان، همچنین تجلی‌گاه نقد سازنده و مطالبه‌گری شفاف صنفی بود. حضور پیمان عالمی آرانی، رئیس اتاق اصناف کشاورزی ایران، بر اهمیت استراتژیک این رویداد افزود و وزنی کشوری به مطالبات مطرح‌شده بخشید.
عالمی در بیانات بی‌پرده و فنی خود، ابتدا بر هویت کشاورز به عنوان «صاحب واقعی جشنواره» تأکید کرد و افزود: رنج‌های زیسته و استقامت شبانه‌روزی خانواده‌های باغدار در گرمای طاقت‌فرسای تابستان و سرمای استخوان‌سوز زمستان نشان می‌دهد انگور و کشمش ملایر، محصول استقامت انسانی و خون دل است، نه صرفاً یک کالای تجاری معمولی.
رئیس اتاق اصناف کشاورزی ایران بدون تعارف‌های دیپلماتیک، دست بر روی چهار چالش بحرانی و حیات‌بخش خط تولید گذاشت: سوخت، برق، کود و تحصیلات اضلاع چهارگانه‌ای است که از هم جدا نیستند و تصریح کرد: گلوگاه‌های امروز تولید، دیگر محدود به بازار فروش نیست، بلکه چالش قطعی‌های برق در فصول حساس، نارسایی در تخصیص سهمیه‌های سوخت ماشین‌آلات کشاورزی، گرانی و عدم دسترسی به کودهای باکیفیت و کمبود دوره‌های آموزشی و مهارتی (تحصیلات ترویجی) برای نسل جوان کشاورز، شریان تولید را تهدید می‌کند.
نقطه عطف سخنان پیمان عالمی، پرهیز از افتادن در دام ناامیدی و ارائه راهکار عملیاتی بود، وی با تجلیل از تعامل مستمر، صمیمی و راهگشای حجت‌الاسلام آزادیخواه به عنوان نماینده‌ای اثرگذار در کمیسیون کشاورزی، آب و منابع طبیعی مجلس شورای اسلامی، اعلام کرد: اصناف کشاورزی استراتژی خود را بر پایه اتصال مستقیم مطالبات صحنه به اهرم‌های قانون‌گذاری و نظارتی مجلس تنظیم کرده‌اند.
وی تأکید کرد: تشکیل جلسات ویژه در کمیسیون کشاورزی با حضور مسوولان اجرایی کشور، مطمئن‌ترین مسیر پارلمانی برای گره‌گشایی از چالش‌های بنیادین کشاورزان حوزه انتخابیه و سراسر کشور است.
در ادامه این مراسم، فرماندار ویژه شهرستان ملایر با نگاهی جامع و آینده‌نگر، سخنانی راهبردی پیرامون هویت ملایر و مأموریت‌های آتی آن با یادآوری افتخار بزرگ ملایر در داشتن دو عنوان جهانی برجسته یعنی «شهر جهانی مبلمان‌منبت» و «شهر جهانی انگور»، پیوند میان صنایع دستی و اقتصاد باغداری را شاکله اصلی هویت ممتاز این شهرستان معرفی کرد و پیام روشنی به فعالان اقتصادی و سرمایه‌گذاران مخابره کرد مبنی بر اینکه ملایر، مهیای یک جهش بزرگ سرمایه‌گذاری است.
سعید کتابی، با تکیه بر اسناد معتبر بین‌المللی، به افتخار بی‌بدیل ثبت نظام کشت سنتی «دره جوزان» در فهرست میراث جهانی کشاورزی سازمان ملل متحد اشاره کرد و افزود: کسب این نشان موفقیتی تاریخی است که اثبات می‌کند جوزان نه تنها یک مرکز زراعی پیشرو، بلکه دارای ارزش تاریخی، زیست‌محیطی و فرهنگی ثبت‌شده‌ای است که می‌تواند مقصد بی‌رقیب گردشگری کشاورزی در سطح منطقه و جهان باشد؛ ظرفیتی که حفاظت از اصالت‌های بومی و هم‌نشینی آن با دانش نوین را ضروری می‌سازد.
وی در بخش دیگری از ارزیابی‌های خود، به کالبدشکافی موازنه «تولید» و «ارزش افزوده» پرداخت و ادامه داد: با استناد به شاخص‌های بهره‌وری خیره‌کننده در ملایر با تولید سالانه ۳۰۰ هزار تن انگور باکیفیت و راندمان کم‌نظیر بیش از ۲۴ تن در هکتار، معادله‌ای دووجهی را تبیین می‌کند یکی به عنوان نقطه قوت، به این منظور که ملایر در عرصه تولید، پشتکار، راندمان زمین و دانش بومی باغبانی، در خط مقدم کشور می‌درخشد و دوم اینکه با بررسی چالش‌ها و فرصت‌های طلایی آن می‌توان وجود شکاف آشکار در صنایع تکمیلی و فرآوری، که نیازمند توجه فوری و ورود سرمایه‌گذاران به عرصه احداث کارخانجات صنایع تبدیلی، بسته‌بندی مکانیزه و فرآوری پیشرفته است را شناسایی کرد.
فرماندار ملایر با ادای احترام به پیشکسوتان و مدیران کارخانه‌های کشمش شهرستان، با صراحت تأکید کرد: دوره خام‌فروشی سر آمده و آینده ثروت‌آفرینی ملایر مستلزم آن است که انگور خام به محصولاتی چندگانه، بهداشتی و دارای استانداردهای ممتاز صادراتی تبدیل گردد تا ارزش‌افزوده سرشار این نعمت الهی، مستقیماً به چرخه اقتصاد محلی تزریق شده و توان معیشتی باغداران را دگرگون سازد.
حضور پرشمار، منسجم و پررنگ مدیران استانی و شهرستانی، اعضای شوراهای اسلامی شهر و روستا، دهیاران غیور و نمایندگانی از استان‌های هم‌جوار در دل روستای جوزان، تصویری ملموس از وحدت مدیریتی و اراده جمعی را به نمایش گذاشت.
این پیوند مستحکم میان مردم و حاکمیت، نشان داد که جشنواره ملی انگور جوزان، خاستگاهی مطمئن برای پیگیری حقوق کشاورزان، رفع موانع تولید، تسریع پروژه‌های زیربنایی و پیوند دانش روز با شیوه‌های کهن بومی است.
جشنواره ملی انگور جوزان پیامی روشن به همراه داشت: هرگاه ایمان، کار شبانه‌روزی خانواده‌های باغدار و شکرگزاری عمومی، با نگاه راهبردی مسوولان دلسوز در مجلس، فرمانداری و جهاد کشاورزی همسو شود، بن‌بست‌ها شکسته شده و خاک زرخیز این دیار، به نگین درخشان اقتصاد مقاومتی و الگوی بی‌بدیل برندسازی و نشاط اجتماعی در کشور تبدیل خواهد شد. جوزان نشان داد که آینده از آنِ تدبیر، اتحاد، همت کشاورزان و وفاداری به نعمات بی‌کران پروردگار است.
