همایش بزرگداشت روز شعر و ادب فارسی در ملایر پایتخت شعر و رویدادهای فرهنگی منطقه

ملایرنگار: همایش «شهریار سخن» در بوستان سیفیه، بر ارتقای جایگاه فرهنگی این دیار تاکید کرد

همایش بزرگداشت روز شعر و ادب فارسی در بوستان تاریخی سیفیه ملایر برگزار شد؛ مسئولان استانی و شهرستانی، اصحاب فرهنگ و هنر، بر لزوم ارتقای جایگاه “ملایر” به عنوان کانون شعر و رویدادهای فرهنگی منطقه تاکید ورزیدند.

ملایر، نگین استان همدان، در سالروز درگذشت استاد محمدحسین شهریار و گرامیداشت روز ملی شعر و ادب فارسی، شاهد برگزاری باشکوه همایش «شهریار سخن» بود. این رویداد فرهنگی که با حضور پرشور مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان همدان، فرماندار، شهردار، مسئولان اجرایی و فرهنگی استان و شهرستان، پیشکسوتان عرصه ادب، شاعران نامی و جمع کثیری از فعالان و علاقمندان فرهنگ و هنر در عمارت و بوستان تاریخی سیفیه ملایر برگزار گردید، فرصتی مغتنم برای پاسداشت مفاخر ادبی و برجسته‌سازی ظرفیت‌های غنی فرهنگی، ادبی و تاریخی شهرستان ملایر فراهم آورد.

در این همایش، سخنرانان و مسئولان حاضر ضمن واکاوی ابعاد شخصیتی و جایگاه بی‌بدیل استاد شهریار در شعر و ادب فارسی، بر ضرورت معرفی چهره‌های فراموش‌شده فرهنگی و ادبی منطقه، توزیع عادلانه خدمات و فرصت‌های فرهنگی در سراسر شهرستان و همچنین توسعه پایدار گردشگری مبتنی بر رویدادمحوری تاکید ورزیدند.

 در آغاز این آیین معنوی، محمدرضا جوادی، مدیرکل اداره فرهنگ و ارشاد اسلامی استان همدان، با ابراز احترام عمیق به فرهنگ‌دوستان و اهالی ادب ملایر، به جایگاه رفیع و تاریخی استان همدان و خصوصاً پتانسیل‌های بالقوه و بالفعل شهرستان ملایر در پهنه فرهنگی معاصر اشاره کرد و اظهار داشت: ملایر و این منطقه باستانی همواره در مسیر رشد و تعالی فرهنگی و هنری، همگام با جریان‌های ملی، گام برداشته و ظرفیت‌های کم‌نظیری را به منصه ظهور رسانده است.

جوادی بر اهمیت حیاتی پیوند مستمر میان اساتید برجسته و زادگاهشان تأکید کرد و گفت: حضور مفاخر و استادان نامی این دیار در پایتخت، نباید موجب گسست ارتباط میان آنان و علاقه‌مندان و سرمایه‌های نمادینشان در موطن اصلی شود؛ وظیفه مدیریت فرهنگی است که با فراهم آوردن بسترهای لازم، زمینه‌ساز بهره‌مندی مجدد زادگاه از ظرفیت‌های علمی، ادبی و هنری این اساتید گرانقدر باشد.

وی در پایان سخنان خود، ضمن قدردانی از دست‌اندرکاران برگزاری این رویداد فاخر، ابراز امیدواری کرد که استمرار چنین برنامه‌هایی و افزایش همدلی میان فعالان فرهنگی، موجبات درخشش روزافزون نام ملایر و استان همدان را در عرصه‌های ملی و بین‌المللی فراهم آورد.

در ادامه این همایش، مسئول انجمن ادبی معراج شهرستان ملایر طی سخنانی، ضمن تجلیل از مقام پاسداران زبان فارسی و قرائت اشعاری در ستایش میراث غنی نیاکان، شعر را گنجینه‌ای دانست که تاریخ و فرهنگ یک ملت را در صدف خود متجلی می‌سازد.

مراد طاهرنیا با اشاره به سیر تطور شعر از فردوسی، مولانا، حافظ، سعدی، خیام و نظامی تا غزل‌های اجتماعی و عاشقانه شهریار، تاکید کرد: شاعران همواره در بطن جامعه زیسته‌اند، دردها و آلام مردم را فریاد کرده و با جادوی کلمات، آثار ماندگاری خلق نموده‌اند.

این مقام فرهنگی، با یادآوری سابقه درخشان محافل ادبی در ملایر، به ویژه پیش از انقلاب اسلامی با محوریت «انجمن ادبی قهرمان» و شکل‌گیری جریان‌سازی ادبی توسط شاعرانی چون «قهرمان‌میرزا قهرمان پاک‌بین» و «قهرمان‌خان قهری»، روند رو به رشد این محافل پس از انقلاب را ستود.

وی افزود: اکنون با فعالیت ۵ انجمن ادبی فعال، انجمن نویسندگان و کانون شعر و ادب رضوی، که به‌طور مستمر جلسات خود را برگزار می‌کنند، ملایر به‌حق شایسته عنوان پایتخت شعر و ادب منطقه را داراست.

طاهرنیا با اشاره به اسناد و تصاویر گردآوری‌شده توسط هنرمند خوش‌فکر ملایری، جناب آقای سبزه‌واری، بر ضرورت هویت‌شناسی و معرفی چهره‌های مغفول‌مانده تاکید کرد و به چند نمونه اشاره نمود: چرا نسل جوان ما نباید بداند که شعرهای ماندگاری از «ایرج دهقان» ملایری است؟ یا چرا نباید آگاه باشیم که «فخرالدین اسعد گرگانی» فرزند منطقه «گُرکانِ ملایر» بوده و نام‌گذاری او به گرگانی، ناشی از خطای تاریخی است، چرا که در زمان حیات وی، گرگان کنونی «استرآباد» نامیده می‌شد؟ همچنین، چهره‌های برجسته‌ای چون استاد ذبیح‌الله بداغی و دکتر خسرو فرشیدورد (استاد نامی دانشگاه تهران با ده‌ها اثر علمی) از این خاک برخاسته‌اند.

این شاعر فرهیخته در پایان سخنان خود از هم‌افزایی و حمایت شورای اسلامی شهر، شهردار جوان و خلاق ملایر مهندس مجید فرجی، اداره ارشاد و مجموعه‌های روابط‌عمومی در برگزاری رویدادهای هنری، به‌ویژه ۳۰ شب برنامه پرمحتوا در مجموعه جهانی “جهان کوچک” با استقبال روزانه بیش از دو هزار نفر، صمیمانه قدردانی کرد.

مجید فرجی، شهردار ملایر، در این همایش ضمن قدردانی از حضور مفاخر، مسئولان و هنرمندان، رویکرد مدیریت شهری در پیوند میان کالبد عمرانی و روح فرهنگی شهر را تشریح کرد و گفت: روان‌شناسی شهرسازی به ما آموخته است که “حس فضا” و ساختار کالبدی، تأثیر شگرفی بر رفتارهای اجتماعی و روحیه شهروندان دارد. از این‌رو، شناسایی اماکن هویتی و احیای تاریخی آن‌ها را در صدر اولویت‌های شهرداری و شورای اسلامی شهر قرار دادیم.

فرجی با اشاره به روند احیای عمارت تاریخی سیف‌الدوله، تصریح کرد: همین نقطه‌ای که امروز شاهد برگزاری این محفل ادبی در آن هستیم، ۵ تا ۶ سال پیش فضایی رهاشده و ناامن در بوستان سیفیه بود؛ اما با مرمت اساسی و بازآفرینی کالبدی توسط معاونت عمرانی، امروز به یکی از زنده‌ترین، امن‌ترین و زیباترین کانون‌های هویتی شهر تبدیل شده است. این سیاست در تملک و مرمت جامع «خانه تاریخی منصوری» نیز دنبال می‌شود تا به مدلی پایدار برای میزبانی رویدادهای بزرگ آیینی و هنری بدل گردد.

شهردار ملایر با تاکید بر برندینگ ملایر به عنوان شهر رویدادها و جشنواره‌ها افزود: امروز ملایر، علاوه بر عناوین جهانی و ملی همچون شهر جهانی مبل و منبت، شهر جهانی انگور و شهر ملی مرواربافی، به مرکزی برای برپایی رویدادهای شاخص تبدیل شده است؛ ما برگزاری برنامه‌هایی نظیر روز شعر و ادب فارسی را نه صرفاً یک آیین مناسبتی، بلکه یک “رویداد شاخص گردشگری ادبی” تلقی می‌کنیم. از منظر اقتصاد گردشگری، اجرای این رویدادها نقشی مستقیم در جذب گردشگر، پویایی اقتصاد محلی و ارتقای رفاه عمومی جامعه ایفا می‌کند.

فرجی در پایان، با قدردانی از همراهی ادارات کل و استانی فرهنگ و ارشاد اسلامی، هیئت‌های هم‌اندیشی و اصحاب رسانه و هنر، تاکید کرد: «مدیریت شهری ملایر، کالبد عمرانی را از روح فرهنگ جدا نمی‌داند و با تمام توان، بستر شهری را برای درخشش هنرمندان و ارتقای جایگاه فرهنگی این دیار آماده خواهد ساخت.»

فاطمه لطفی رئیس اداره فرهنگی و اجتماعی شهرداری ملایر، نیز در این آیین به تشریح اقدامات فرهنگی پرداخت و اظهار داشت: آشنایی و انس عموم شهروندان با هنر، قطعاً ارتقای ذائقه و سلیقه عمومی را در پی دارد. کارگاه‌های مستمر کتاب‌خوانی، قصه‌گویی، داستان‌نویسی، شعرخوانی و نقد کتاب در طول سال برگزار می‌شود که عناوین آن‌ها به بیش از ۳۰۰ تا ۴۰۰ مورد می‌رسد. همچنین، در مناسبت‌ها و فضاهایی نظیر مجموعه “جهان کوچک” و در جوار المان فردوسی، جلسات شاهنامه‌خوانی، نقالی و آموزش را برگزار کرده‌ایم تا این هنر اصیل را توسعه دهیم.

وی افزود: موضوع دوم، ایجاد نشاط اجتماعی و امیدآفرینی در جامعه است. از طریق برگزاری جشنواره‌های متنوع هنری، جشنواره غذا، رویدادهای گوناگون موسیقی و جشنواره بزرگ مبل و منبت، که امسال بیش از ۳۰ رویداد فرهنگی و هنری را در فصول مختلف سال در خدمت شهروندان بودیم، تلاش کرده‌ایم نشاط و امید را به جامعه تزریق کنیم. با افتخار، بهترین فضاهای شهری از جمله همین خانه تاریخی که در آن حضور داریم و بناهای مجموعه جهان کوچک نظیر کاخ خورشید و بادگیر یزد را به هنرمندان عزیز اختصاص دادیم تا هنر خود را عرضه کنند؛ نگاه شهرداری در واگذاری این فضاها ابداً مالی و تجاری نبوده، بلکه هدف اصلی ما توسعه و ترویج هنر در میان شهروندان بوده است.

لطفی ادامه داد: همچنین تلاش کردیم پیوند و آشتی عمیق‌تری میان شهروندان و هنر ایجاد کنیم؛ با این رویکرد که هنر نباید مختص به یک قشر یا گروه خاص و خانواده‌هایی باشد که توان پرداخت هزینه‌های آموزشگاه‌های خصوصی را دارند. در محلات هدف بازآفرینی شهری و در فرهنگ‌سراها، در حد بضاعت و توان دوره‌های خوش‌نویسی، نقاشی و عکاسی را برای کودکان و نوجوانان برگزار کردیم تا خانواده‌های کمتر برخوردار و مناطق محروم نیز از این خدمات بهره‌مند شوند. مفتخریم اعلام کنیم که هم‌اکنون بیش از ۲ هزار دانش‌آموز و هنرجو مخاطب این کلاس‌ها و کارگاه‌های آموزشی هستند. توزیع عادلانه فرصت‌های فرهنگی و آموزشی در تمامی محلات به‌ویژه محلات حاشیه‌ای و بافت‌های کمتر برخوردار از نگاه سال‌های گذشته اولویت ما بوده و دوره‌های آموزشی، هنری و اوقات فراغت متعددی را برای بانوان و کودکان این مناطق دایر کرده‌ایم.

وی در پایان به دو مورد دیگر اشاره کرد: نخست، برنامه‌ریزی در راستای توانمندسازی گروه‌های خاص؛ گروه‌هایی که شاید در جامعه کمتر دیده شده‌اند، مانند خانواده‌های دارای فرزند اوتیسم، انجمن معتادان گمنام (NA) و بیماران ام‌اس (MS). عزیزانی که شاید حضور فیزیکی‌شان در جامعه کمتر به چشم بیاید، اما نیازمند توجه هستند. سعی کردیم از طریق اختصاص فضا، حمایت‌های مادی و معنوی از انجمن‌های مردم‌نهاد، و حساس‌سازی افکار عمومی، به بهبود کیفیت زیست شهری آن‌ها کمک کنیم؛ دوم در حوزه ارتقای سلامت و نشاط عمومی، ورزش‌های همگانی، ایستگاه‌های ورزش صبحگاهی و ورزش محلات را طی این سال‌ها توسعه و تقویت کردیم؛ از سوی دیگر، تلاش کردیم از تولیدات و آثار هنرمندان به صورت مادی و معنوی پشتیبانی کنیم و از اهالی قلم و کتاب نیز که دوستان حاضر در جمع گواه آن هستند در حد توان و بضاعت هر طرح و پیشنهادی بوده را حمایت و اجرایی کردیم.

در بخش‌هایی از این همایش، گزارش جامعی از اقدامات و رویدادهای فرهنگی مدیریت شهری ملایر ارائه شد. بر اساس این گزارش‌ها، شهرداری ملایر با هدف ارتقای ذائقه عمومی و تعمیق پیوند شهروندان با هنر، سالانه بیش از ۳۰۰ تا ۴۰۰ کارگاه مستمر کتاب‌خوانی، قصه‌گویی، داستان‌نویسی، شعرخوانی و نقد کتاب برگزار می‌کند. همچنین، برگزاری جلسات شاهنامه‌خوانی، نقالی و آموزش در فضاهای هویتی چون مجموعه “جهان کوچک”و در جوار المان فردوسی، به سنت دائمی برای توسعه هنرهای اصیل تبدیل شده است.

برپایی بیش از ۳۰ رویداد متنوع فرهنگی و هنری در فصول مختلف سال، از جمله جشنواره‌های غذا، رویدادهای موسیقی و جشنواره بزرگ مبل و منبت، با هدف تزریق نشاط اجتماعی و امیدآفرینی در جامعه صورت پذیرفته است. اختصاص بی‌واسطه بهترین فضاهای شهری و بناهای تاریخی (مانند خانه تاریخی منصوری، کاخ خورشید و بادگیر یزد در “جهان کوچک”) به هنرمندان، بدون نگاه تجاری و صرفاً با رویکرد ترویج هنر، از دیگر اقدامات برجسته است.

در راستای تحقق عدالت فرهنگی و رویکرد محله‌محوری، دوره‌های آموزشی خوش‌نویسی، نقاشی و عکاسی در محلات هدف بازآفرینی شهری و فرهنگ‌سراها دایر شده است تا خانواده‌های کمتر برخوردار نیز از این خدمات بهره‌مند گردند؛ به‌طوری‌که در حال حاضر بیش از ۲ هزار دانش‌آموز و هنرجو در این کلاس‌ها شرکت دارند.

علاوه بر این، برنامه‌ریزی برای توانمندسازی گروه‌های خاص (از جمله خانواده‌های دارای فرزند اوتیسم، انجمن معتادان گمنام NA و بیماران MS) از طریق اختصاص فضا و حمایت‌های مادی و معنوی، و همچنین توسعه ورزش‌های همگانی و ایستگاه‌های ورزش صبحگاهی در محلات، در کنار حمایت همه‌جانبه از تولیدات و آثار اهالی قلم و هنرمندان، از دیگر محورهای کلیدی اقدامات اجرایی شهرداری بوده است.