واکاوی گام بلند دانشگاه ملایر در مسیر تحقق دانشگاههای نسل چهارم و پنجم
در جهان امروز، گذار از «دانشگاه سنتی» به «دانشگاه جامعهپرداز» دیگر یک انتخاب نیست، بلکه یک ضرورت حیاتی برای بقای نهاد علم و توسعه پایدار منطقهای است. حرکت اخیر ریاست دانشگاه ملایر در برگزاری نشست هماندیشی و بررسی پروپوزالهای تخصصی اساتید با رویکرد حل مسئله، نشاندهنده یک «تغییر پارادایم» هوشمندانه در مدیریت آموزش عالی منطقه است. این اقدام نه تنها یک رخداد اداری، بلکه ترسیم نقشه راهی برای تبدیل دانشگاه ملایر به موتور محرک اقتصاد و صنعت غرب کشور محسوب میشود.
یکی از برجستهترین نقاط قوت برنامه اخیر ریاست دانشگاه، تمرکز بر مزیتهای رقابتی ملایر است. طرحهایی نظیر مجتمع تولیدی مبلمان هوشمند و آزمایشگاه کنترل کیفیت مبلمان، دقیقاً بر قلب تپنده اقتصاد ملایر (شهر جهانی مبلمان منبت) دست گذاشتهاند.
حمایت مدیریت دانشگاه از این طرحها به معنای پایان بخشیدن به عصر تولید علم برای قفسه کتابخانهها و آغاز عصر علم در خدمت ثروتآفرینی است. وقتی دانشگاه متعهد میشود کیفیت محصولی که برند ملی ملایر است را با استانداردهای علمی تضمین کند، در واقع در حال اعتباربخشی به معیشت هزاران هنرمند و صنعتگر ملایری است.
تصویب طرحهای آزمایشگاه هوش مصنوعی و علم داده و بیوتکنولوژی، نشان از دیدگاه استراتژیک ریاست دانشگاه به مقوله دانشگاه نسل چهارم (کارآفرین) دارد. در عصری که اقتصاد بومی بدون پیوند با تکنولوژیهای نوظهور محکوم به زوال است، ورود دانشگاه ملایر به حوزه دادهکاوی و زیستفناوری میتواند صنایع سنتی منطقه را به صنایع مدرن و دانشبنیان تبدیل کند. این اقدام، زیرساخت لازم برای اشتغال فارغالتحصیلان نخبۀ بومی را فراهم کرده و از مهاجرت ژنهای هوشمند منطقه جلوگیری میکند.
در تعاریف نوین، دانشگاه نسل پنجم بر رفاه جامعه، پایداری محیطزیست و تاثیرگذاری اجتماعی تاکید دارد. حضور مسئولان عالیرتبه شهرستان و مدیران اجرایی در کنار اعضای هیئت علمی در این نشست، نشاندهنده ایجاد یک زیستبوم همافزا است. ریاست دانشگاه با فراخواندن ذینفعان بیرونی به میز مذاکره، دانشگاه ملایر را از یک نهاد منزوی به یک میانجی قدرتمند بین دولت، صنعت و مردم تبدیل کرده است. این همان نقشی است که در کشورهای توسعهیافته، عامل اصلی شکوفایی شهرهاست.
اقدام ریاست دانشگاه ملایر در تصویب این طرحهای راهبردی، آغازی بر یک تحول است؛ اما برای دستیابی به نتایج ملموس، تداوم این مسیر الزامی است به چند دلیل: اولین دلیل را اعتمادسازی میان صنعت و دانشگاه باید دانست، استمرار این جلسات، دیوار بیاعتمادی میان صنعتگران و دانشگاهیان را فرومیریزد.
دلیل دوم نیز پاسخگویی به نیازهای واقعی باید عنوان کرد، برگزاری این نشستها به اساتید کمک میکند تا پژوهشهای خود را با چالشهای واقعی شهرستان تطبیق دهند.
دلیل سوم هم تسهیل جذب منابع است، یعنی تبدیل شدن دانشگاه به قطب فناوری منطقه که از این طریق راه را برای جذب بودجههای استانی و ملی هموارتر میکند
حرکت جسورانه و کارشناسیشدۀ ریاست دانشگاه ملایر در راستای تحقق دانشگاههای نسل چهارم و پنجم، را باید مصداق بارز مدیریت جهادی و علمی دانست، این رویکرد که بر پایه آمایش سرزمین و ظرفیتهای بومی بنا شده، می تواند نویدبخش آیندهای باشد که در آن دانشگاه نه یک هزینه، بلکه یک سرمایهگذاری پرسود برای توسعه همهجانبه ملایر خواهد بود.
نگارنده پیشنهاد میکند یک دبیرخانه هماندیشی دائمی راهاندازی شود و با تدوین تقویم اجرایی برای هر یک از پروپوزالهای تصویب شده، گزارش پیشرفت کار را به صورت ادواری به اطلاع بدنه دانشگاهی و مردم شریف ملایر برساند. تداوم این مسیر، دانشگاه ملایر را به الگویی موفق برای سایر دانشگاههای کشور در مسیر تمدنسازی نوین اسلامی تبدیل خواهد کرد.